Bijeenkomsten

Negen keer per jaar organiseren we een bijeenkomst waarbij we meestal een gastspreker uitnodigen die een lezing geeft over een onderwerp dat te maken heeft met mineralen, fossielen of geologie. Deze bijeenkomsten vinden altijd plaats in Sociaal Cultureel Centrum 'De Helftheuvel' in 's-Hertogenbosch (zie routebeschrijving) op de tweede dinsdag van maand. De avond start om 20.00 uur (zaal is open vanaf 19.30 uur) en duurt tot ongeveer 22.30 uur. Soms wordt er iets anders georganiseerd, zoals een videovertoning van een excursie, een cursus, of een demonstratie. Ruim een week voor de bijeenkomst ontvangt elke donateur per mail een uitnodiging met een korte beschrijving van de lezing en/of andere activiteit(en). In de agenda hieronder vind je het programma voor de komende maanden. 

Wil je graag een lezing bijwonen? Dat kan! De toegangsprijs is 2,50 euro (donateurs van Geokring Den Bosch gratis). Let op: in verband met beperkt aantal plaatsen: niet-donateurs svp uiterlijk één dag voor de lezing plaatsvindt aanmelden via het mailadres Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 

Dinsdag 17 mei - 20.00 uur
Spreker: Ernst Burke
Onderwerp: “Toermalijn” 

In 1985 bestond de toermalijngroep uit welgeteld 8 mineraalspecies (R.V. Dietrich, The Tourmaline Group). In 2011 moest de IMA Commission on New Minerals ingrijpen in de verwarring die her en der ontstaan was in de dan beschreven 18 species. In 2022 is de toermalijngroep na een bijna niet te stuiten inhaalslag gegroeid tot meer dan 40 mineralen. De oorzaak van die groei was, naast duidelijke IMA richtlijnen, de explosieve groei van “goedkope” analytische mogelijkheden aan kleine materialen, met name voor de lichte elementen die een belangrijke rol spelen in de toermalijnen: Li, B en H. Bovendien kan men tegenwoordig in kleine korrels ook onderscheid maken tussen Fe2+ en Fe3+.

Van toermalijn is herhaaldelijk beweerd dat het de kleurrijkste groep van mineralen is, in sommige kristallen zijn inderdaad alle kleuren van het zichtbare spectrum tegelijk aanwezig. De verzamelaar zoekt en vindt die kleuren in een beperkt aantal mineralen van de groep: elbaiet, draviet, schorl, liddicoatiet en uviet. De talrijke kleuren ontstaan veelal door de aanwezigheid van de bekende overgangsmetalen, maar het kan ook wat ingewikkelder zijn, in zijn boek uit 1974 vermeldt Kurt Nassau niet minder dan 7 mogelijke kleuroorzaken voor de rode rubelliet (een variëtiet van elbaiet). Sommige toermalijnmineralen zijn bekend, en gezocht, voor hun kleurzonering, zowel evenwijdig aan als loodrecht op de c-as van de kristallen.

De belangrijkste vindplaatsen van toermalijnmineralen zijn de pegmatieten, gangvormige lichamen rond granieten met soms tot metersgrote kristallen van mineralen die de elementen bevatten die niet pasten in de normale gesteentevormende mineralen. De meest bekende toermalijnpegmatieten komen aan de orde tijdens de lezing.